Richard Simcott - nauka języka nie kończy się nigdy

Richard Simcott to hiper-poliglota, pochodzący z UK. Zna biegle 6 języków: angielski, francuski (tym językiem posługiwał się od dzieciństwa, określa go jako swój drugi język), hiszpański, holenderski, niemiecki, macedoński (mieszka w Macedonii, skąd pochodzi jego żona). Posługuje się również włoskim, portugalskim, czeskim. W sumie uczy się lub uczył... 30! W tym polskiego, a także gruzińskiego czy tureckiego. Kiedyś znał walijski, ale teraz już nie posługuje się nim swobodnie. O swoich niesamowitych umiejętnościach mówi z ogromną skromnością. Więcej o Richardzie i jego metodach nauki dowiecie się z jego bloga speakingfluently.com i kanału na YouTube - polecam!

livethelanguage.cn

Dzisiejszy wpis przygotowałam na podstawie wywiadu, który z Richardem przeprowadził David Mansaray - piękny brytyjski akcent! I fajny, męski głos ;) Richard opowiada w nim, jak uczy się języków. Jako wzrokowiec nie przepadam za podcastami, bo brakuje mi bodźców wizualnych i nie potrafię długo utrzymać uwagi. Jednak warto było poświęcić się i przesłuchać to półtora-godzinne - momentami zabawne - nagranie prawie 2 razy (za pierwszym oderwały mnie od niego obowiązki) ;). Ten wpis powstał właśnie na podstawie wywiadu Davida.

Proces nauki języka wg Richarda Simcotta:

1. Materiały

Richard zaczyna naukę języka od szukania dostępnych materiałów (książki, kursy, słowniki, materiały dostępne w Internecie, programy tv, radio, native speakers, możliwość wyjazdu do kraju). Następnie spośród nich wybiera te, które mu się po prostu podobają, odpowiadają jego stylowi nauki i zainteresowaniom ("compatible with me").

Zapytany o dobre i złe materiały, Richard odpowiada, że nie ma takich, które będą pasować każdemu, dlatego poleca znaleźć najlepsze dla siebie. Odradza materiały z błędami (dlatego zachęca, by znaleźć kogoś, kto nam pomoże wybrać odpowiednie podręczniki), a także gdy podręcznik obiecuje przygotować nas na jakimś poziomie, co jednak okazuje się nieprawdą, np. ze względu na zakres słownictwa (Richard widzi to, patrząc na ostatnią stronę, gdzie podany jest ten zakres). 

On sam wybiera materiały, gdzie język docelowy jest dominującym, np. polecenia są właśnie w nim podane. Im mniej języka ojczystego, tym lepiej. Bardzo lubi podręczniki "miejscowe" (np. czeski do nauki czeskiego). Jego ulubiony podręcznik to znany językomaniakom "Assimil", chociaż nie do końca pochwala dobór słownictwa w niektórych ich kursach. Chwali za to gramatykę.

Z programów online do nauki języków poleca (jako "worth checking"): livemocha, lingQ, busuu.com, SharedTalk jako miejsce szukania znajomych do rozmów. Ostrożnie podchodzi do Rosetta Stone jako programu do nauki słówek - są tańsze i bardziej efektywne programy (u nas chyba mało popularne. Korzystacie?).

2. Systematyczna praca

Richard uczy się codziennie przez przynajmniej 30 minut - czasem więcej, zależnie od innych obowiązków. Czyta, wyszukuje słownictwo, poznaje gramatykę, słucha, ćwiczy dialogi. Stara się jak najwięcej wystawić na działanie języka docelowego. Nic dodać, nic ująć :)

3. Powtórki

Codziennie sprawdza się: które słowa pamięta, które wymagają powtórki. Jeśli jakieś słowo tylko kojarzy, ale nie potrafi dokładnie powiedzieć, co oznacza, zapisuje je do ponownej nauki.

Jak zacząć - rady Richarda dla początkujących:

1. Gdy zaczynasz się uczyć, pozbądź się strachu przed popełnianiem błędów czy tym, co inni pomyślą o Tobie. Zakochaj się w języku. Jeśli nauka języka nie wciagnie Cię, zajmie Ci ona więcej czasu (ale nie powiedział, że się go nie nauczysz!). 

2. Jeśli dotąd nie szła Ci nauka, nie mogłeś znaleźć motywacji, miałeś słomiany zapał - zapomnij o tym, wybacz sobie i idź dalej. Jesteś tylko człowiekiem i masz prawo do potknięć. Jedynym wrogiem na drodze do nauki języka jesteś Ty sam, więc nie myśl, że ktoś może się z Ciebie śmiać. 

Nie stosuj wymówek, ale bądź realistą - jeśli nie masz dziś ochoty na naukę lub źle się czujesz, nie przymuszaj się, bo w ten sposób zniechęcisz się do nauki. Zamiast tego odpocznij, wylecz się. Zamiast uczyć się, włącz sobie muzykę, film. Będzie to jakiś input, wystawisz się na działanie języka, ale bez mozolnej pracy. Pamiętaj, że nauka języka to nie współzawodnictwo. Ucz się w swoim rytmie i tempie.

Rady dla średnio-zaawansowanych:

1. Na początku nauki widać postęp: uczysz się zagadnień gramatycznych, słownictwa z pewnych działów (Richard określa to jako wyspy na morzu). Na poziomie średnio-zaawansowanym następuje łączenie tych punktów przez coraz większe wystawienie się na język. Dużo słuchaj, pracuj ciężko nad wyrażeniami, rozmawiaj z native speakers, kup podręczniki na poziomie C1, oglądaj filmy, czytaj gazety.

2. Przykładaj dużo uwagi do wymowy - naśladuj wymowę native speakers, ale nie tak, by przerysować, by brzmiało to śmiesznie. Baw się akcentami (w wywiadzie Richard naśladuje Niemca mówiącego po angielsku), ale w rozmowie bądź ostrożny, aby ktoś nie odebrał tego negatywnie. Richard uważa, że mówienie z własnym akcentem jest ładne (i ja sie z nim zgadzam!).

3. Baw się gramatyką. Ucz się wyrażeń, np. zmieniając kolejność słów w zdaniach.

Przykład podany przez Richarda:

zdanie wyjściowe: I like bread 

                  -> za słowo bread wstaw inne: I like butter, water, apple...

                  -> zmieniaj podmiot (osobę): You like bread. She likes bread...

                  -> zmieniaj czasowniki: I eat butter, I buy bread... etc

4. Co czytać i oglądać?

- książki - sam decydujesz, które słówka, wyrażenia czy gramatyczne zagadnienia wypisać i sprawdzić, dostosuj pozycje jednak do swojego poziomu, żeby książka Cię nie przerosła,

- filmy - jeśli napisy Cię rozpraszają, to je wyłącz; możesz ich jednak użyć do poznawania nowych słów, wyrażeń lub gramatyki,

- na początku oglądaj i czytaj bajki dla dzieci (nawet pomimo całego tego śmiesznego słownictwa),

- zbieraj ulotki, książeczki z samolotów :)

5. Rozmowy przez Skype. Kontroluj je: nie gadajcie o niczym, ale poruszajcie konkretne tematy, np. coś, co lubisz, co Cię interesuje, może coś z aktualności. Przygotuje się: wyszukaj wcześniej słownictwo, poczytaj. Wyrażaj swoją opinię, mów, czy się zgadzasz, co o tym myślisz itp. Możesz także poprosić rozmówcę, by wybrał temat i zaskoczył Cię.

6. Ucz się gramatyki i słówek z kontekstu. Unikaj sztucznych metod nauki: regułek, tabelek, wyjątków - są trudne do wkucia, mozolne, zniechęcające. Poznaj gramatyczne zasady, a później weź gazetę, stronę internetową, wyszukaj nagranie i tam szukaj przykładów, zapisuj je. Możesz także zapisywać zdania czy słówka, których myślisz, że możesz potrzebować, a następnie powtarzaj je i używaj w rozmowach.  

I jeszcze jedna rada: unikaj złych, demotywujących nauczycieli. Lepiej wypisz się z kursu :) Nie słuchaj, gdy ktoś mówi, że ten język jest trudny i nigdy się go nie nauczysz. Każdy język jest do nauczenia się. 

Nauka języka nie kończy się nigdy: najpierw dąży się do zadowalającego poziomu, a następnie szlifuje i doskonali znajomość języka. "It's always a constant, ongoing process." Czyż to nie fascynujące? :)

PS. Gorąco zachęcam do odwiedzenia strony Davida Mansaray'a. Aspirujący poliglota, a także każdy zainteresowany językami obcymi i rozwojem osobistym znajdzie tam wiele ciekawych informacji i wywiadów.

Sid Efromovich - jak ćwiczyć umiejętność mówienia

Przemowa Chrisa Lonsdale'a dla TED, o której pisałam poprzednio, przeniosła mnie do wykładu o 5 technikach umożliwiających mówienie w jakimkolwiek języku.

Kim jest Sid Efromovich?

www.skillshare.com

To hiper-poliglota. Zna angielski, hiszpański, portugalski, francuski, włoski, niemiecki, grecki, mandaryński. Urodził się i dorastał w Brazylii. Do 18 roku życia znał już świetnie 4 języki i jak przyznaje, wychowywał się jako poliglota. Przez następne 3 lata nauczył się kolejnych 3. Nigdy nie był to dla niego wysiłek, ale proces pełen radości i przyjemności.

Posiada tytuły MBA zdobyte na uniwersytetach w niemieckim Hanower i USA oraz tytuł licencjata ze stosunków międzynarodowych. Jego pasją jest nauczanie. Prowadził wykłady i lekcje na 3 kontynentach. W 2012 otrzymał tytuł "Master Teacher" od Skillshare*. Od 2013 jest też trenerem szczęścia - fajny zawód :)  W 2005 założył organizację zrzeszającą ludzi "I Embrace You" i przewodniczył jej przez 4 lata. W 2011 został Sugar Trader (czyli handlarzem cukru). Mieszka w Nowym Jorku.

Przede wszystkim jednak Sid wydaje się przesympatycznym człowiekiem. Mówi o sobie: "Uważam siebie za jednego z najszczęśliwszych ludzi na świecie z jednego powodu: jestem tak szczęśliwy, jak tylko mogę być"**. Zresztą jego strona nie bez powodu nazywa się guywiththesmile.com - facet z uśmiechem :)

5 technik (kroków) Sida, które pomogły mu wyćwiczyć umiejętność mówienia: 

1. Pozwól sobie na błędy. Nie przejmuj się napotykając nowe, obce słowa lub dźwięki. Poszerzają one Twoją znajomość języka. Nie bój się ich używać, nie bój się mówić, choćby z błędami.

2. Ucz się wymowy. Odrzuć obcy alfabet i otwórz się na różnice w wymowie. Sid proponuje, aby dźwięki obcych wyrazów poznawać na podstawie własnego alfabetu, to znaczy wyszukać polskie (w naszym wypadku) słowa, w których pojawiają się dźwięki języka docelowego i zestawiać je na zasadzie rebusów. 

3. Znajdź swojego guru językowego, pedanta - jak nazywa te osobę Sid, czyli kogoś, kto świetnie zna język, będzie chciał Cię poprawiać, ale też motywować. Może to być ktoś znajomy, nauczyciel, osoba ze Skype.

4. Rozmawiaj ze sobą, np. pod prysznicem, idąc ulicą lub jadąc do/z pracy (tam może tylko w myślach ;)). Zadawaj sobie pytania i odpowiadaj, opowiadaj o swoim dniu, planach. 

5. Rozmawiaj z kimś, kto uczy się tego samego języka i tak jak Ty - potrafi coś powiedzieć, jest na podobnym poziomie. 

Przyznam, że w 100% zgadzam się z Sidem i z czystym sercem polecam stosować jego techniki. Dlaczego? Bez zezwolenia sobie na popełnianie błędów, nigdy nie przełamiemy bariery językowej. Jeśli nie nauczymy się poprawnej metody, może się okazać, że wypowiadamy słowa, które w języku docelowym nie znaczą nic lub coś zupełnie innego niż chcemy powiedzieć. Również aby poprawić naszą wymowę niezbędny jest nauczyciel/native speaker itp. No i wreszcie - bez praktyki ani rusz. 

Ok, idę pogadać trochę ze sobą ;)

*Skillshare to platforma learningowa, gdzie można znaleźć lekcje i projekty z przeróżnych dziedzin, a także ich udzielać, zarabiając na tym. Niestety póki co działa tylko na terenie USA.

** moje własne tłumaczenie

 

Chris Lonsdale - język w 6 miesięcy

Wspominałam wcześniej, że moje dotychczasowe sposoby nauki języków były dość rozciągnięte w czasie. Szukam więc metod na przyśpieszenie nauki. Od filmu do filmu, trafiłam na to nagranie: How to learn any language in 6 months  (dostępne także tu). 

Kim jest Chris Lonsdale? 

http://www.worldscouteducationcongress.org

To trener i szkoleniowiec pochodzący z Nowej Zelandii. Od dzieciństwa interesowały go tematy uczenia się, psychologia, hipnoza (także w uczeniu się). Studiował psychologię w swoim kraju, a następnie sztuki walki w Chinach i właśnie z tym krajem na długo związał swoje życie. Wyjeżdżając, nie znał chińskiego, ale nauczył się go w ciągu 6 miesięcy. Twierdzi, że interesują go ludzie. Jest też zaangażowany w ochronę środowiska. Jego historia, jak on sam wielokrotnie powtarza, potwierdza, że upór popłaca i nigdy nie należy się poddawać. Informacje znalazłam na stronie jego firmy.

Chris Lonsdale wypracował swoje własne podejście do uczenia się, umożliwiające ludziom naukę języków lub zdobycie technicznej wiedzy w krótkim czasie. O tym właśnie mówi w wykładzie dla TED.

W skrócie po polsku propozycje pana Lonsdale przedstawiają się tak (na podstawie wspomnianego filmu oraz wpisu na stronie Omniglot):

5 zasad:

1. Skup się na języku, który w jakiś sposób Cię dotyczy.

2. Używaj tego języka w komunikacji już od pierwszego dnia.

3. Kiedy zrozumiesz przesłanie wypowiedzi, nauczysz się języka podświadomie.

4. Język to nie przyswajanie dużych ilości wiedzy, ale rodzaj fizjologicznego treningu. Ćwicz umysł, mięśnie twarzy (poprzez mówienie), narządy słuchu.

5. Nauce sprzyja dobre samopoczucie. Bądź zadowolony, zrelaksowany i zaakceptuj fakt, że nie wszystko będzie zrozumiałe. 

7 działań:

1. Dużo słuchaj - bez względu na to, czy zrozumiesz, czy nie. Osłuchaj się z rytmem języka.

2. Skup się na rozumieniu ogólnego znaczenia wypowiedzi, a nie poszczególnych słów. Pomocne mogą być mowa ciała i mimika mówiącego. Wypatruj znaków, napisów, haseł.

3. Zacznij wykorzystywać to, co umiesz do budowania wypowiedzi. Bądź kreatywny. 

4. Skup się na rdzeniu - najczęściej używanych słowach i wykorzystuj język, aby uczyć się więcej (np. pytaj: Co to jest? Jak to się nazywa? Nie rozumiem. Czy możesz powtórzyć?)

5. Zdobądź "językowego rodzica" - kogoś, kto mówi płynnie w Twoim języku docelowym i będzie starał się zrozumieć Cię, kto nie będzie poprawiać Twoich błędów, ale potwierdzi rozumienie Twojej wypowiedzi używając poprawnych form i słów, które znasz.

6. Obserwuj i naśladuj wyraz twarzy native speaker'ów, w szczególności ich usta.

7. Nawiązuj bezpośrednio do języka. Wkuwanie słówek nie jest pożyteczne. Łącz słowa z obrazami, zapachami, dźwiękami, aż zaczniesz to robić podświadomie. Czyli można powiedzieć - nie tłumacz, ale kojarz, myśl w języku docelowym.

Wadą powyższych zasad jest to, że te rady odnoszą się do osób przebywających w kraju, gdzie mówi się w języku docelowym. Ale i tę przeszkodę można pominąć poprzez oglądanie filmów i filmików (bez napisów czy lektora) oraz nawiązanie kontaktów przez Skype (i unikanie angielskiego w rozmowach).

Wnioski i plan dla mnie:

1. Dużo słuchać (Norwegowie, radio, tv).

2. Rozmawiać ze znajomymi Norwegami w ich języku. Prosić, by oni sami też nie mówili w ogóle po angielsku.

3. Po każdej lekcji i nowym materiale budować zdania z wykorzystaniem nowej wiedzy. Zapisywać je i powtarzać na głos.

4. Wypatrywać napisów po norwesku, czytać artykuły, wyłapywać zdania i słowa. 

5. Ucząc się nowych wyrażeń, przypisywać im w myślach obrazy, zapachy, odgłosy.